Trang chủ
Mua bán dữ liệu cá nhân đang trở thành một trong những nguy cơ lớn nhất đe dọa trực tiếp đến quyền riêng tư, tài sản và sự an toàn của người dân trong môi trường số. Bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao kẻ lừa đảo biết rõ họ tên, số căn cước, số điện thoại, thậm chí cả thông tin hợp đồng bạn đang sử dụng? Những dữ liệu đó từ đâu ra và ai phải chịu trách nhiệm khi thông tin cá nhân bị rao bán tràn lan? Đây chính là vấn đề mà website An ninh và Đời sống tập trung phân tích, cảnh báo để mỗi người dân hiểu đúng, cảnh giác và chủ động tự bảo vệ mình. Hãy theo dõi toàn bộ nội dung bài viết, để lại bình luận, chia sẻ bài viết và theo dõi An ninh và Đời sống để cùng lan tỏa nhận thức đúng đắn trong cộng đồng.
Thực trạng đáng báo động của mua bán dữ liệu cá nhân
Mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra công khai trên không gian mạng
Thực tế cho thấy, mua bán dữ liệu cá nhân không còn là hiện tượng cá biệt mà đã trở thành một “thị trường ngầm” hoạt động ngày càng công khai trên không gian mạng. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm trên Facebook, Zalo, Telegram, TikTok hay Viber, người dùng có thể dễ dàng bắt gặp hàng loạt nhóm kín, hội nhóm với hàng chục nghìn thành viên chuyên rao bán “data khách hàng”, “data chuẩn theo ngành”, “data khách tiềm năng”.
Giá của mỗi dữ liệu cá nhân rất rẻ, chỉ từ vài trăm đến vài nghìn đồng cho một thông tin. Tuy nhiên, giá trị thiệt hại mà người dân phải gánh chịu lại vô cùng lớn. Danh sách dữ liệu được rao bán thường bao gồm họ tên, số điện thoại, địa chỉ, số căn cước công dân, nghề nghiệp, mức thu nhập, tình trạng tài chính, thậm chí cả thông tin bảo hiểm, bệnh án, tài khoản ngân hàng.
Khi mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra tràn lan như vậy, người dân ngay lập tức trở thành mục tiêu lý tưởng của các đường dây lừa đảo công nghệ cao, tín dụng đen, chiếm đoạt tài sản.
Vì sao dữ liệu cá nhân bị lộ và bị mua bán dễ dàng?
Theo các chuyên gia an ninh mạng, dữ liệu cá nhân bị rò rỉ từ nhiều nguồn khác nhau. Một phần đến từ sự bất cẩn của chính người dùng khi cung cấp thông tin tràn lan trên mạng xã hội, các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc. Phần khác xuất phát từ việc quản lý dữ liệu lỏng lẻo tại một số doanh nghiệp, tổ chức cung cấp dịch vụ.
Các lĩnh vực như bất động sản, viễn thông, bảo hiểm, thương mại điện tử, bán lẻ, hàng không được đánh giá là những “điểm nóng” dễ xảy ra rò rỉ thông tin. Không ít vụ việc bị phát hiện với hàng triệu dữ liệu cá nhân bị lộ ra ngoài, gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội.
Tuy nhiên, sau mỗi vụ việc, trách nhiệm của đơn vị quản lý dữ liệu thường chưa được làm rõ một cách thỏa đáng. Chính sự buông lỏng này đã vô tình tiếp tay cho mua bán dữ liệu cá nhân phát triển mạnh mẽ, tinh vi và ngày càng khó kiểm soát.
Xem thêm: Bật Đèn Xe Ban Đêm: Đừng Để Mất Tiền Vì Một Thói Quen Nhỏ
7 Cách Kẻ Trộm Do Thám Nhà Bạn Tinh Vi Nhất Hiện Nay
Hệ lụy nghiêm trọng từ mua bán dữ liệu cá nhân
Người dân trở thành nạn nhân của lừa đảo công nghệ cao
Hệ lụy dễ nhận thấy nhất của mua bán dữ liệu cá nhân là tình trạng lừa đảo qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội gia tăng nhanh chóng. Nhiều người dân phản ánh liên tục nhận được các cuộc gọi tự xưng là cán bộ thuế, điện lực, ngân hàng, cơ quan nhà nước yêu cầu cập nhật thông tin, xác minh hồ sơ, cài đặt ứng dụng lạ.
Đáng lo ngại là kẻ gian nắm rất rõ thông tin của nạn nhân. Chúng đọc chính xác họ tên, số căn cước, địa chỉ, mã số thuế, thậm chí cả số tiền phải nộp hoặc giao dịch vừa phát sinh. Điều này khiến nhiều người tin rằng đó là cơ quan chức năng thật và làm theo hướng dẫn.
Chỉ cần một thao tác bất cẩn, toàn bộ tiền trong tài khoản ngân hàng có thể bị chiếm đoạt trong thời gian rất ngắn. Không ít gia đình rơi vào cảnh trắng tay, nợ nần chỉ vì dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép.
Dữ liệu cá nhân bị lợi dụng cho nhiều hành vi phạm pháp khác
Không dừng lại ở lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mua bán dữ liệu cá nhân còn là “nguyên liệu đầu vào” cho nhiều loại tội phạm nguy hiểm khác. Một số đối tượng thu thập, mua bán hàng triệu dữ liệu mỗi tháng, thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng.
Nguy hiểm hơn, có trường hợp người dân vì hám lợi trước mắt đã cho mượn hoặc bán giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng. Những thông tin này sau đó bị các đường dây tội phạm sử dụng để rửa tiền, tổ chức lừa đảo, thậm chí phục vụ tội phạm xuyên quốc gia.
Nhiều người khai rằng không biết tài khoản của mình bị sử dụng vào hành vi phạm pháp. Tuy nhiên, cũng có không ít trường hợp biết rõ nhưng vẫn cố tình làm, để rồi phải trả giá bằng những bản án nghiêm khắc của pháp luật.
Pháp luật và thông điệp cứng rắn về bảo vệ dữ liệu cá nhân
Hoàn thiện hành lang pháp lý, siết chặt xử lý vi phạm
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định xử lý hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ răn đe trong một số trường hợp vẫn chưa tương xứng với hậu quả mà mua bán dữ liệu cá nhân gây ra.
Chính vì vậy, việc hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân là yêu cầu cấp thiết. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt quan trọng trong công tác quản lý và bảo vệ thông tin cá nhân.
Luật quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc thu thập, xử lý và bảo vệ dữ liệu. Đặc biệt, luật nghiêm cấm các hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân; sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác để thực hiện hành vi trái pháp luật; chiếm đoạt, làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân.
Dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền con người, quyền công dân
Quan điểm xuyên suốt được khẳng định rõ trong các quy định pháp luật là: dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền con người, quyền công dân. Cho phép mua bán dữ liệu cá nhân đồng nghĩa với việc cho phép mua bán quyền riêng tư và quyền định đoạt thông tin của mỗi người.
Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, dữ liệu là nguồn lực quan trọng. Tuy nhiên, việc khai thác dữ liệu phải được đặt trên nền tảng tôn trọng pháp luật, đạo đức xã hội và lợi ích chính đáng của người dân. Không thể vì lợi nhuận mà đánh đổi an toàn, quyền riêng tư của cộng đồng.
Mời các bạn xem video tại Kênh youtube An ninh và Đời sống:
Trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức trong bảo vệ dữ liệu cá nhân
Người dân cần chủ động tự bảo vệ mình
Luật pháp chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm với nhận thức và trách nhiệm của từng cá nhân. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân, mã OTP, tài khoản ngân hàng cho người lạ dưới bất kỳ hình thức nào.
Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn nghi vấn, người dân cần bình tĩnh kiểm tra, xác minh qua các kênh chính thức. Không cài đặt ứng dụng lạ, không truy cập đường link không rõ nguồn gốc, không vì tâm lý lo sợ mà làm theo yêu cầu của đối tượng lừa đảo.
Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là cách thiết thực nhất để ngăn chặn mua bán dữ liệu cá nhân và các hệ lụy nguy hiểm kéo theo.
Doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải nâng cao trách nhiệm
Các doanh nghiệp, đơn vị quản lý dữ liệu cần coi bảo mật thông tin khách hàng là trách nhiệm pháp lý và đạo đức. Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không thể làm qua loa, đối phó hay khoán trắng cho bộ phận kỹ thuật.
Cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm minh và công khai các vụ việc vi phạm để tạo tính răn đe. Chỉ khi các hành vi mua bán dữ liệu cá nhân bị xử lý nghiêm khắc, quyết liệt thì tình trạng này mới có thể từng bước được kiểm soát.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không phải là câu chuyện xa vời mà là vấn đề sát sườn với mỗi gia đình, mỗi người dân. Chủ động phòng ngừa, tuân thủ pháp luật, nâng cao ý thức là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình trước những cạm bẫy trên không gian mạng. Website An ninh và Đời sống sẽ tiếp tục đồng hành, phân tích và cảnh báo các nguy cơ tiềm ẩn, giúp người dân hiểu đúng, làm đúng để giữ vững an toàn cho bản thân và xã hội. Nếu thấy bài viết hữu ích, hãy để lại bình luận, chia sẻ bài viết và theo dõi An ninh và Đời sống để cùng lan tỏa thông tin đến nhiều người hơn.
Chat với tư vấn viên
Gọi ngay